Yves 1 - Yves 0
Tja. Veel kan ik daar echt niet aan toevoegen.
Na negen maanden moest er een kind geboren worden, omdat als enig alternatief bestuurlijke chaos en nieuwe verkiezingen overbleven. Maar het kind is met de ijzers gehaald, is bijzonder prematuur en heeft twijfelachtige overlevingskansen.
Dit is het regeerakkoord van het grote uitstel, waarbij alle punten waarover politieke conflictstof bestaat zorgvuldig geëvacueerd werden, verpakt in vrome beloften zonder enige concrete uitwerking.
Om te beginnen worden er aan de grote staatshervorming nauwelijks woorden vuilgemaakt. Nochtans was dat niet alleen het grote, zo niet enige thema dat er de afgelopen maanden leek toe te doen, het was ook de conditio sine qua non voor het kartel. Zonder die grote staatshervorming zou CD&V nooit in een regering stappen, was de formele en uitentreuren herhaalde belofte.Die belofte wordt niet gehouden, er moet nu tegen de zomer werk worden gemaakt van de tweede fase, waarmee nu al de eerste crisis van Leterme I in de agenda’s kan worden aangeduid.
Het is lang niet het enige uitstel. De regeringsverklaring bulkt van zinsneden als “de regering zal onderzoeken”, dan wel “een dialoog aangaan met” of “neemt zich voor om”. Dat geeft het geheel meer het karakter van een nieuwjaarsbrief dan van een voldragen regeerakkoord, en maakt Leterme I meer tot een studiedienst dan tot een regering.Het ergerlijkst wordt dat bij het luik over de sociaaleconomische beslissingen, niet meer dan een optelsommetje van de wederzijdse verzuchtingen. Liberalen hebben er een voornemen tot belastingvermindering in gekregen, christendemocraten en Waalse socialisten een voornemen tot verhoging van een aantal uitkeringen.
Jammer genoeg is er geen enkele termijn en geen enkel bedrag op die voornemens gezet. Dat zou wel nuttig geweest zijn, want technici ramen de kostprijs van zo’n pakket op een dikke 10 miljard euro, zeker als je er de intentie bij neemt om naar een begrotingsoverschot van 1 procent te evolueren.Dat geld heeft Leterme I niet, maar desondanks belooft men het nu toch al uit te geven. Hoe dat moet gebeuren blijft een raadsel, want aan de inkomstenzijde staat niets te bespeuren wat een dergelijke uitgave zou kunnen financieren, op een ook al vage verwijzing naar een vermindering van het aantal ambtenaren na.
Dat maakt deze regering ook ronduit onverantwoordelijk. De studies die becijferen hoe groot het begrotingsoverschot moet zijn om de benodigde reserves voor de financiering van de vergrijzing aan te leggen, zijn door de onderhandelaars straal genegeerd. Sterker, men doet net het omgekeerde: nergens zoeken naar nieuwe inkomsten, maar alleen nieuwe uitgaven plannen waarvoor geen enkele financieringsbasis aanwezig is. Dat is kiezen voor een pad dat rechtstreeks naar de ondermijning van de fundamenten van onze welvaartsstaat leidt.
Het excuus van Bart Somers, dat men in tien dagen geen uitgewerkt sociaaleconomisch programma kan afleveren, klinkt met permissie ronduit belachelijk: men is niet tien dagen bezig, men is al negen maanden schaamteloos met dit land aan het aanmodderen.
Hier en daar wordt de vergelijking gemaakt met de noodregering-Dehaene, die ondanks een beperkt en vaag regeringsprogramma toch een sterke regering bleek. Die vergelijking gaat niet op. Ten eerste wordt deze regering niet geleid door Jean-Luc Dehaene, en, nog belangrijker, Dehaene was een realistische pragmaticus die geen angst had voor risico’s of onpopulaire maatregelen.Bij Leterme I blijft de koorts van het electoralisme pieken. Niet het goed bestuur, niet de toekomst van dit land, niet een evenwichtig en coherent compromis tussen verschillende ideologische stromingen en taalgemeenschappen zijn de eerste prioriteiten van deze ploeg. Wel het particuliere belang van de eigen partij of het eigen kartel. Zolang de cultuur van desnoods onhaalbare beloften het grootste succes oplevert, zal men die blijven koesteren, en hoopt men daarmee de volgende verkiezingen te overleven. Ondertussen kan men zich vermeien met eindeloze twisten en ruzies, en het verder cultiveren van wederzijds wantrouwen.
Een parallel met de financiële markten dringt zich op: ook daar hebben jaren van ongetemperde maar irrealistische winstverwachtingen tot de grootste financiële crisis sinds de Tweede Wereldoorlog geleid. Ook daar heeft het jaren geduurd vooraleer men tot die onontkoombare vaststelling kwam.
Deze regering steekt de kop in het zand, schuift de problemen voor zich uit en blijft desondanks ongegeneerd vastzitten in de beloftecultuur. De rekening is voor later, en, zo hopen ze, zal hopelijk niet door hen betaald moeten worden.
Bij de volgende, al dan niet samenvallende verkiezingen van 2009 zal blijken of hun inschatting juist is. Dit heeft meer het karakter van een nieuwjaarsbrief dan van een voldragen regeerakkoord, en maakt Leterme I meer tot een studiedienst dan tot een regering. (Yves Desmet)
En in tegenstelling tot de nieuwe regering wordt het editoriaal van Yves Desmet wél “gedragen”:
Volgens Peter Vandermeersch van De Standaard zijn “alle elementen aanwezig om er een van de slechtste regeringen aller tijden van te maken”. “Niemand gelooft erin”, luidt het. “Geen ploeg, geen programma, geen begroting, geen termijn en geen leider. Dat is de wel heel zwakke basis waarvan Leterme I, negen maanden na de verkiezingen, kan vertrekken”.
Dit regeerakkoord bevat veel gebakken lucht en is na negen maanden onderhandelen een schrale oogst, stelt Peter De Backer in Het Volk en Het Nieuwsblad. “Het meest positieve van de regering-Leterme I is zonder meer dat ze bestaat. Maar hoe lang ze het uitzingt, is hoogst onzeker”, luidt het. “Met al die ultimatums en sluimerende problemen lijkt Leterme I wel gedoemd om te mislukken”, besluit hij.
Ook Bart Haeck spaart in De Tijd de kritiek niet. Het regeerakkoord zal volgens hem bij weinigen enthousiasme losmaken. “Daarvoor leest de tekst te sterk als puin ruimen”. Volgens De Tijd blijft het regeerakkoord op cruciale punten ook steken in een “intentieverklaring die nog alle kanten op kan”. “Tussen de regels door leest deze regeerverklaring daarom als een kroniek van een nieuwe crisis”.
Ook Luc Van der Kelen van Het Laatste Nieuws vergelijkt het regeerakkoord met een “intentieverklaring”. Hij wijst op het surreële karakter van het akkoord. “Ceci n’est pas un regeerprogramma, het is een catalogus van beloften, enfin, precies wat de oppositie altijd verweet aan de paarse regering”.
In de Gazet van Antwerpen spreekt Paul Geudens van een “mager resultaat” na negen maanden onderhandelen. “Neen, er hoeft absoluut geen applaus. Dit is een regering zonder cijfers, zonder samenhang en vooral zonder visie”, luidt het.
Volgens Eric Donckier van Het Belang van Limburg is de regering Leterme I in feite net als Verhofstadt III een interim-regering, maar dan met 21 juli als deadline. Hij noemt het regeerakkoord “een relatief vrijblijvende evenwichtsoefening. Hoewel er nu eindelijk een regeerakkoord is, luidt de meest gestelde vraag volgens Donckier nu al: hoe lang houdt de regering Leterme het uit? ” (belga/mvdb)
Add comment woensdag 19 maart 2008














