De Passanten

De Passanten

De Passanten

De Passanten

Advertenties

Augustijnvaardeken

Het woonproject Academie, op de site van de voormalige academie en brandweer (dus tussen Academiestraat en Brandweerstraat) (het leven kan soms simpel zijn) is een werf waar ik dagelijks passeer.

Voorafgaand aan de mega-werf, was er vorig jaar een grootschalig archeologisch onderzoek.

Mijn oog viel op het Vaardeken.
Copy-paste:

Interessant is de aanwezigheid van het Vaardeken, een waterloop die dwars over het terrein, als zijtak van de Lieve, naar het noorden loopt. Deze werd in 1902 overkapt, maar moet tot dan toen een belangrijke ader in de vroegere Gentse stad zijn geweest. De oorsprong van dit Vaardeken gaat wellicht terug tot de komst van de Augustijnen die het, ergens in de loop van de 13de-14de eeuw, uitgegraven hebben om het drassige terrein droog te leggen. Waarschijnlijk leert het archeologisch onderzoek ons meer over het Vaardeken en het oorspronkelijke landschap op deze site.

Mijn zoektocht op het internet leverde geen resultaten op.

Toen de werf in 2016 van start ging en het grondwater in oktober plots enorm begon te stijgen, twitterde ik deze vraag naar Stad Gent:

tweet

Geen antwoord.

In januari herhaalde ik gewoon mijn vraag en toen kreeg ik wel antwoord.

antwoord

Zo. Dat is duidelijk. Grondwater.

Ondertussen zijn we 5 maand verder en is het waterpeil nog gestegen:

augustijnvaardeke-4

In de maand februari heb ik hier nog geen beweging gezien, de werf ligt al weken stil. Het 1e woonblok dat daar moet komen is nochtans al volledig verkocht.

Maar wat is dat “Augustijnvaardeken” dan wel?

“Vaardeke(n)” is schoon Gents voor “kanaaltje”, cf. het “de Pauwvaardeken“. Het Augustijnvaardeken liep onder het Augustijnenklooster en dwars door de tuin van de Augustijnen. In 1902 overkapt.

Het Augustijnvaardeken was een shortcut tussen de Lieve en het noorden van Gent. Ik vind niet onmiddellijk een kaart waarop te zien is waar het vaardeken eindigde maar dat was ofwel rechtstreeks in de Blaisantvest ofwel iets eerder en meer waarschijnlijk in het Meerhemkanaal (gedempt tussen 1870 en 1965). Dat Meerhemkanaal was een vertakking van de Leie en liep via Oudburg > Sluizekenpark > Tichelrei > Fratersplein > Kartuizerlaan > Meerhem > Neuseplein en kwam daar uit in de Blaisantvest. Het Meerhemkanaal is beter bekend als Schipgracht en daaruit is later dan de Sassevaart ontstaan en nog later het kanaal Gent-Terneuzen.

UPDATE >> Gevonden! Denk ik.
Op deze kaart van 1796, G. Goethals.

Als ik het vaardeken blauw inkleur, dan ziet dat er zo uit:

augustijnvaardeke-01

En dus komt het uit in het Meerhemkanaal.

De start van het Augustijnvaardeken, de kanaalduiker, kan je nog perfect zien ter hoogte van de Augustijnenkaai:

augustijnvaardeken-3

Die kloostertuin lag niet waar vandaag het klooster is, maar wel achter de voormalige academie en de voormalige meisjesschool > brandweerkazerne. Want de huidige Academiestraat werd pas in 1812 aangelegd (als Zweerdstraat / Rue de l’Épée).

Op onderstaande kaart [1857] zie je perfect de loop van het Augustijnvaardeken tussen Academiestraat en Brandweerstraat, dus ook daar waar de bouwput met grondwater zich vandaag bevindt.

1857

Merk op dat de meisjesschool, de latere brandweerkazerne, toen nog gebouwd moest worden. En dat de academie toen nog veel kleiner was en haar ingang aan de Sint-Margrietstraat had i.p.v. de Academiestraat.

Zeer benieuwd naar het rapport van de archeologen!

het fietspad kwam van rechts

Vorige donderdag ben ik nog eens op klassieke wijze op mijn bek gegaan.

Niks ernstigs, een beetje vanalles wat.

Wegens ondraaglijk pijnlijke gekneusde ribben (fietsstuur in de ribbenkast) voel ik helemaal niets van de wonden aan de knie, het scheenbeen, het kaaksbeen (nog een geluk dat ik geen bril op had), enzovoort.

De Motorstraat is een locatie waar ik al vaker net-niet ben gevallen en deze keer was het dus prijs. In de bocht Farmanstraat > Motorstraat, net voorbij de spoorwegovergang waar het verhoogd fietspad begint. Wegens het intensieve vrachtwagenverkeer dat ook het fietspad gebruikt om de bocht wat breder te kunnen nemen, ligt daar behoorlijk wat zand, grind, steengruis. Voor een fietser is dat even glad als rijm of ijzel.

Niet zo heel duidelijk te zien op deze screenshot van Google Streetview:

Motorstraat

Normaal kan ik invoegen op de plaats waar het fietspad nog verlaagd is. Maar deze week wordt er gewerkt aan de spoorwegovergang — dat gebeurt namelijk elk jaar omdat het vrachtverkeer alles kapot rijdt — en kon ik pas invoegen door iets verder op de boordsteen te springen.

Which I did.

Tegen hoge snelheid want sterke meewind en grote honger.

Ik weet niet hoeveel tijd later er een man over mij gebogen stond om te vragen of alles oké was. En dat ik dan zei dat alles oké was, ha ha ha. En dat ik zelfs de luciditeit had om mijn zaklamp aan te steken en in de berm nog een paar stukken fietslicht terugvond.

Het was druk op spoed. En mijn respect voor de mensen die daar werken is alweer gegroeid. Ik heb in enkele uren genoeg miserie gezien voor een paar jaren.

Tijd en Tradonal, meer heb ik nu niet nodig.

Bloemekenspark

Nog zo’n deelproject van Het Getouw is het Bloemekenspark, waarvan alleen het stukje aan de Nieuwevaart al klaar is. In 2017 begint fase 2.

Bloemekenspark

Ik vind het even lovenswaardig als pijnlijk hoe koortsachtig Stad Gent de laatste jaren bezig is met het behoud of de aanleg van groensel.

Dit Bloemekenspark is slechts een fractie van een fractie van een fractie van wat de Wondelgemse Meersen ooit was, namelijk een natuurgebied dat 5 keer groter was dan de huidige Bourgoyen-Ossemeersen.

Bloemekenspark

Bloemekenspark

Bloemekenspark

Na 2019 zal het Bloemekenspark nog ongeveer het laatste restant zijn, aangezien De Lijn binnenkort een veel groter stuk Wondelgemse Meersen gaat vernielen om er een nieuwe mega-tramstelplaats (Wissenhage by Bontinck) te bouwen. Het nieuwe complex, op een terrein van 15ha, zal plaats bieden aan 84 trams en 55 bussen. Daarnaast parkeerplaatsen voor 100 bussen en 340 personenwagens.

Als de fiets al eens vermeld wordt in mobiliteitsdebatten op radio of tv, dan toch minstens in één adem met Openbaar Vervoer als milieubewust alternatief. Ik begrijp dat niet. Ook heb ik geen weet van een natuurgebied dat moet wijken voor de aanleg van een fietsstelplaats.

La Nouvelle Orléans

Voluit: Sociéte Anonyme Cotonnière Nouvelle Orléans. Een katoenfabriek waar ik met geen woord over rep als ik groepen rondleid in het Rabot, aangezien het gebouw niet op mijn route ligt. Ik beperk me meestal tot Voortman (Texas), de Hemptinne, gebroeders de Smet (La Louisiane).

‘La Nouvelle Orléans’ is gelegen aan de Nieuwevaart, tussen Wondelgembrug en Gaardeniersbrug, dus vlakbij de huidige brandweerkazerne. Iets verderop, richting Wiedauwkaai, staat een gigantisch fabriekscomplex dat er goed op lijkt: Vynckier. Beide fabrieken zijn (deels) ontworpen door architect Serafinus Detaeye, vandaar de overeenkomsten.

Zegt Stad Gent:

In 1990 werd de site (Nouvelle Orléans) verkocht aan de Brusselse projectontwikkelaar Immoperel. Verschillende delen van de fabriek kwamen leeg te staan. Verval trad in en de stookplaats, de machinekamer, de paardenstal en één van de katoenloodsen werden zonder vergunning gesloopt. De sloop van het Manchestergebouw werd net op tijd een halt toegeroepen. Op 3 januari 1995 werden het Manchestergebouw, de kantoorgebouwen uit 1896 en 1907, de schoorsteen en de oude katoenloodsen beschermd als monument.

Hieronder in oranje aangeduid: de onderdelen die sinds 1995 beschermd zijn. Sinds 2006 volledig eigendom van Stad Gent.

FNO

Zegt Onroerend Erfgoed:

Voormalige katoenspinnerij en -twijnderij, zogenaamd “La Nouvelle Orléans”. Opgericht in 1896 ten westen van de oude Lieve. In 1899 uitgebreid met een nieuw gebouwencomplex van vier bouwlagen voor de self-acting spinnerij. Verdere uitbreiding met nieuwe spinnerij in 1905. In 1957 fusie met jutespinnerij De Waele-Rothlisberger en oprichting van “Filature Nouvelle Orléans”, in 1972 opgenomen bij UCO.

Niet dat er voordelen zijn aan een mislukte oogoperatie… maar misschien ben ik wel een bord gepasseerd waarop staat dat ik de site onder geen beding mag betreden.

Het fabrieksgebouw is (gedeeltelijk) beschermd, al is die status nog niet meteen af te leiden uit mijn foto’s.

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

FNO (Filature Nouvelle Orléans)

[meer foto’s]

Vandaag spreken we over de FNO-site, de afkorting van ‘Filature Nouvelle Orléans’ en één van de deelprojecten van Het Getouw.

Eind 2015 kreeg Stad Gent het mandaat om voor die FNO-site een selectieprocedure te starten voor een private partner. Die firma moet niet alleen de zwaar verwaarloosde gebouwen restaureren maar zal ook een privaat woonproject ontwerpen, financieren en realiseren.

Het ruikt er al een beetje naar Bontinck.