Augustijnvaardeken

Het woonproject Academie, op de site van de voormalige academie en brandweer (dus tussen Academiestraat en Brandweerstraat) (het leven kan soms simpel zijn) is een werf waar ik dagelijks passeer.

Voorafgaand aan de mega-werf, was er vorig jaar een grootschalig archeologisch onderzoek.

Mijn oog viel op het Vaardeken.
Copy-paste:

Interessant is de aanwezigheid van het Vaardeken, een waterloop die dwars over het terrein, als zijtak van de Lieve, naar het noorden loopt. Deze werd in 1902 overkapt, maar moet tot dan toen een belangrijke ader in de vroegere Gentse stad zijn geweest. De oorsprong van dit Vaardeken gaat wellicht terug tot de komst van de Augustijnen die het, ergens in de loop van de 13de-14de eeuw, uitgegraven hebben om het drassige terrein droog te leggen. Waarschijnlijk leert het archeologisch onderzoek ons meer over het Vaardeken en het oorspronkelijke landschap op deze site.

Mijn zoektocht op het internet leverde geen resultaten op.

Toen de werf in 2016 van start ging en het grondwater in oktober plots enorm begon te stijgen, twitterde ik deze vraag naar Stad Gent:

tweet

Geen antwoord.

In januari herhaalde ik gewoon mijn vraag en toen kreeg ik wel antwoord.

antwoord

Zo. Dat is duidelijk. Grondwater.

Ondertussen zijn we 5 maand verder en is het waterpeil nog gestegen:

augustijnvaardeke-4

In de maand februari heb ik hier nog geen beweging gezien, de werf ligt al weken stil. Het 1e woonblok dat daar moet komen is nochtans al volledig verkocht.

Maar wat is dat “Augustijnvaardeken” dan wel?

“Vaardeke(n)” is schoon Gents voor “kanaaltje”, cf. het “de Pauwvaardeken“. Het Augustijnvaardeken liep onder het Augustijnenklooster en dwars door de tuin van de Augustijnen. In 1902 overkapt.

Het Augustijnvaardeken was een shortcut tussen de Lieve en het noorden van Gent. Ik vind niet onmiddellijk een kaart waarop te zien is waar het vaardeken eindigde maar dat was ofwel rechtstreeks in de Blaisantvest ofwel iets eerder en meer waarschijnlijk in het Meerhemkanaal (gedempt tussen 1870 en 1965). Dat Meerhemkanaal was een vertakking van de Leie en liep via Oudburg > Sluizekenpark > Tichelrei > Fratersplein > Kartuizerlaan > Meerhem > Neuseplein en kwam daar uit in de Blaisantvest. Het Meerhemkanaal is beter bekend als Schipgracht en daaruit is later dan de Sassevaart ontstaan en nog later het kanaal Gent-Terneuzen.

UPDATE >> Gevonden! Denk ik.
Op deze kaart van 1796, G. Goethals.

Als ik het vaardeken blauw inkleur, dan ziet dat er zo uit:

augustijnvaardeke-01

En dus komt het uit in het Meerhemkanaal.

De start van het Augustijnvaardeken, de kanaalduiker, kan je nog perfect zien ter hoogte van de Augustijnenkaai:

augustijnvaardeken-3

Die kloostertuin lag niet waar vandaag het klooster is, maar wel achter de voormalige academie en de voormalige meisjesschool > brandweerkazerne. Want de huidige Academiestraat werd pas in 1812 aangelegd (als Zweerdstraat / Rue de l’Épée).

Op onderstaande kaart [1857] zie je perfect de loop van het Augustijnvaardeken tussen Academiestraat en Brandweerstraat, dus ook daar waar de bouwput met grondwater zich vandaag bevindt.

1857

Merk op dat de meisjesschool, de latere brandweerkazerne, toen nog gebouwd moest worden. En dat de academie toen nog veel kleiner was en haar ingang aan de Sint-Margrietstraat had i.p.v. de Academiestraat.

Zeer benieuwd naar het rapport van de archeologen!

het fietspad kwam van rechts

Vorige donderdag ben ik nog eens op klassieke wijze op mijn bek gegaan.

Niks ernstigs, een beetje vanalles wat.

Wegens ondraaglijk pijnlijke gekneusde ribben (fietsstuur in de ribbenkast) voel ik helemaal niets van de wonden aan de knie, het scheenbeen, het kaaksbeen (nog een geluk dat ik geen bril op had), enzovoort.

De Motorstraat is een locatie waar ik al vaker net-niet ben gevallen en deze keer was het dus prijs. In de bocht Farmanstraat > Motorstraat, net voorbij de spoorwegovergang waar het verhoogd fietspad begint. Wegens het intensieve vrachtwagenverkeer dat ook het fietspad gebruikt om de bocht wat breder te kunnen nemen, ligt daar behoorlijk wat zand, grind, steengruis. Voor een fietser is dat even glad als rijm of ijzel.

Niet zo heel duidelijk te zien op deze screenshot van Google Streetview:

Motorstraat

Normaal kan ik invoegen op de plaats waar het fietspad nog verlaagd is. Maar deze week wordt er gewerkt aan de spoorwegovergang — dat gebeurt namelijk elk jaar omdat het vrachtverkeer alles kapot rijdt — en kon ik pas invoegen door iets verder op de boordsteen te springen.

Which I did.

Tegen hoge snelheid want sterke meewind en grote honger.

Ik weet niet hoeveel tijd later er een man over mij gebogen stond om te vragen of alles oké was. En dat ik dan zei dat alles oké was, ha ha ha. En dat ik zelfs de luciditeit had om mijn zaklamp aan te steken en in de berm nog een paar stukken fietslicht terugvond.

Het was druk op spoed. En mijn respect voor de mensen die daar werken is alweer gegroeid. Ik heb in enkele uren genoeg miserie gezien voor een paar jaren.

Tijd en Tradonal, meer heb ik nu niet nodig.